ریچارد پرایر
Pryor, Richard
بازیگر (1940، پیوریای ایلی نویز- امریکا)
با نام ریچارد فرانکلین تامس پرایر به دنیا آمد. از چهارده سالگی به عنوان کارگر ساده به کار پرداخت و در سال 1958 به خدمت در ارتش ایالات متحد در آلمان فراخوانده شد. پس از بازگشت به امریکا، در کلوب ها به اجرای نمایش های کمدی روی آورد و در پی آن به تلویزیون راه یافت. در چندین شوی تلویزیونی ظاهر شد و هم چنان به نمایش هایش در روی صحنه ادامه داد. از اواخر دهه ی 1960 بازی در نقش های کوتاه چند فیلم را آغاز کرد و یک دهه ی بعد به ایفای نقش های اصلی ارتقا یافت. در 1972 به خاطر ایفای نقش در خانم آواز می خواند، کاندیدای دریافت اسکار بهترین بازیگر نقش دوم شد. فیلم نامه هایی نیز برای تلویزیون نوشته است.
پرایر، ستاره ی کمدی کلوب های شبانه، تلویزیون و سینمای امریکا، به خاطر شخصیت پردازی طنز آلود سیاه پوستان خیابان گرد بسیار شاخص است. او با به کار بردن تجربه ها، واژه ها و نقل حکایت های غیر اخلاقی، برای بیان حقایق تلخ و دردناک، «لنی بروسِ سیاه پوست» لقب گرفته است. پرایر بیش تر از همه به خاطر ضبط برنامه های زنده اش به سینما راه یافت. اما شخصیت او به عنوان یک بازیگر هیچ وقت ثباتی پُررنگ نداشته و در فیلم هایش، یکی پس از دیگری، در تثبیت پرسونای خاص ناموفق مانده است. او، چه در نقش های جزیی، چه در نقش های دوم و چه در نقش های خواننده، لحظاتی کمیک را در فیلم ها وارد کرده تا بدان وسیله شایستگی اش را در ایفای نقش های اصلی بیان کرده باشد. اما هیچ کدام از فیلم های دراماتیک یا کمدی او نتوانسته اند مُهر تأییدی بر ادعای مزبور باشند. در کنار همه این ها، درگیری های زندگی خصوصی اش (از جمله سوختگی شدید در جریان استفاده از کوکایین) باعث شد تا از دهه ی 1980 از صحنه دنیای نمایش و سینما کنار زده شود. یکی از شش همسرش، جنیفر لی (1981-1982)، نیز بازیگر است.
از فیلم ها: 1967- مزاحم (کسل)؛ 1968- وحشی در خیابان ها (شیر)؛ 1972- خانم آواز می خواند (فیوری)؛ 1973- بزن! (فیوری)؛ 1976- خداحافظ رفیق (ویلیامسن)؛ 1977- کدام راه در پیش است؟ (شولتس)؛ 1978- جادوگر (لومت)، یقه آبی (شریدر)، سوییت کالیفرنیا (هـ . راس)؛ 1979- ماپت مووی (فرالی)؛ 1980- کاملاً موسی (گ. وایس)، زندانی دیوانه شده (پواتیه)، به خدا اعتقاد داریم (فلدمن)؛ 1982- اسباب بازی (ر. دانر)، نوعی قهرمان (پرسمن)؛ 1983- سوپرمن 3 (ر. لستر)؛ 1985- میلیون های بروستر (و. هیل)؛ 1986- جوجو دانسر، زندگی ات تو را می خواند (+ ک.، هف)؛ 1987- وضعیت بحرانی (آپتد)؛ 1988- تغییر مکان (متر)؛ 1989- بد نبین و بد نشنو (هیلر)، شب های هارلم (ا. مورفی)؛ 1991- توی دیگر (فیلیپس)؛ 1995- هنگام سگ هار (بیشاپ)؛ 1997- بزرگ راه گم شده (لینچ).
